Muziek
stilte
Schoonheid

Topsport in
beleving, verwondering en geraaktheid

Wellicht hebt u dat ook wel eens gedaan, thuis bij muziek die u tot in elke vezel van uw lijf beroerde, de pollepel gepakt als u toevallig in de keuken stond, of een potlood als u net een notitie wilde maken, het maakt niet uit wat: U ging plots staan, rechtop, sloot de ogen hief de armen en u waande zich dan voor één ogenblik, díe man, díe dirigent, die met één handgebaar de hemel liet open barsten of de stilte ademloos liet vallen. Uzelf was even: “De Maestro!”

Ik deed dat als kind en ik dacht: “Makkie”, wat doet zo iemand eigenlijk meer dan de maat slaan?

Nu, jaren later, merk ik dat ik naar de juiste woorden zoek om het belang van een dirigent te duiden. Het heeft te maken met de kunst iets te kunnen ‘laten ontstaan’. In staat zijn een sfeer te creëren waarin zich iets kan voltrekken. Niet slechts een juiste technische weergave van een paar duizend noten, maar ‘beleving, verwondering, geraaktheid’, wat dan ook!

Het is subtiel maar tegelijkertijd volgens mij voor een ieder op dat moment voelbaar. Het is dát wat bindt. En juist dát heeft te maken met de dirigent! Want al die mensen in de kerk aanwezig: U als publiek, solisten, orkest, koorleden, de dirigent zelf, allen laten bij de start van de muziek hun dagelijkse gedoe en beslommeringen los.

Nu even geen rapportages of zorgelijke transacties, geen boodschappenlijstjes of belastingformulieren. Er ontstaat ruimte voor een andere kwaliteit, voor dat wat de componist ons biedt. Muziek, Stilte, Schoonheid. Die ruimte wordt dan, zeg maar, ’n “ontmoetingsplek” van ons allen, beheerd door de inspiratie van de dirigent, de Maestro!

THIJS KRAMER

Bij dit derde lustrum van Lisse, wordt ook door ‘n derde dirigent de bok beklommen: Boudewijn Jansen. Een nieuwe dirigent is spannend voor een koor, bijna zoiets als een ‘blind date’. Van beide kanten is er wat voorwerk gedaan en is er belangstelling, maar verder is het een relatie die vanaf nul moet groeien en waar niet alleen wederzijds vertrouwen moet ontstaan, maar ook de ‘thrill’ dat het klikt en klinkt, dat het mooi gaat worden en dat iedereen daar zijn uíterste best voor gaat doen.

Annette Veerman, bestuurslid artistieke zaken, zal verhalen waarom wij zo blij zijn met de leiding van Boudewijn Jansen. Maar starten wil ik met het terugzien naar de dirigenten die ons tot dit punt gevormd hebben.

Koorlid Anna Loos, schreef in 2010 een stuk in onze Händel-nieuwsbrief over haar ervaring gedurende de laatste Messiah die we onder leiding van Thijs Kramer uitvoerden op 7 dec 2010 in Lisse. Die ervaring is diep en dierbaar.

De solisten 2014

Anna schreef:

‘De solisten en Thijs Kramer worden binnengeleid. Thijs klimt op de verhoging; spierwit haar, wit gezicht, fragiel, concentreert zich kort, laat zijn blik over het orkest gaan, kijkt naar de eerste violist. Het zal zijn laatste ‘Messiah’ in Lisse zijn. Geconcentreerd, geïnspireerd, een muisstil publiek.

Het koor is 11 rijen hoog opgesteld. Ik zit geklemd tussen Miep en Jan van Berkel. Verrassend is het om zo direct de tenoren, bassen en alten te horen. De kunst is om niet afgeleid te worden door de individuele stemmen. Zó goed heb ik de Messiah in Lisse nog nooit gezongen!’

Na het afscheid van Thijs Kramer, die ons zeer vertrouwd was en onder wiens leiding, dat kan ik stellen, de ‘Messiah’ in míjn hart echt is gaan leven, kregen we een nieuwe leermeester! Een nieuw perspectief ( ook op de ’Messiah’) en dus een ware uitdaging’! En dat voor béide kanten. Andrew Wise was een dirigent die zelf álles gaf en ook van ons álles vroeg! Alles werd als het ware 'opgeschud’. Een nieuw soort alertheid kwam in het koor. Voor mij is het dé man met ‘de puntjes op de i': “The lips, the teath, the tip of the tongue”! Ik ben ‘very gratefull’ voor wat we van hem geleerd hebben. Koorlid Diet van de Ende beschrijft haar ervaringen met Andrew Wise.

Met de komst van Andrew Wise, die in 2011 onze dirigent werd stapten we een nieuwe tijd in en werden we vanuit de Engelse koortraditie door hem geschoold. Ons oude, vertrouwde boek met daarin de ‘Messiah’, maakte plaats voor een nieuwe uitgave en een nieuwe invulling van de muziek. Onze uitspraak werd bijgeschaafd, klinkers kregen een nieuwe kleur en klankplaatsing. Ook de volgende vijf jaar waren vernieuwend en grensverleggend. Zo voerden we een gedramatiseerde versie van Händel’s oratorium ‘Saul’ uit, het koor in gala kleding om de feestelijke overwinning van David op Goliath te vieren en vervolgens rouwden we in gescheurde kleding over de dood van Jonathan: “Mourn, Israel, Mourn”. Prachtig was het!

hij verstaat de kunst zijn diepste beleving over te brengen en die ook in ons aan te raken en wakker te maken

Ook betraden we het terrein van eigentijdse à capella muziek en voerden we de ‘Carmina Burana’ uit. Zelfs een keer een opera : ‘Cavalleria rusticana’. Andrew heeft menig nieuwe deur voor ons geopend en daar hebben we van genoten.

En dan nu Boudewijn Jansen. Met een enorm plezier hebben we mogen werken aan het najaarsconcert, dat we op 19 oktober jongstleden in de Grote kerk van Naarden uitvoerden: Bruckner en Brahms.

Deze maestro weet met de meest treffende metaforen ons op het juiste pad te brengen: “ Sorry mensen maar dit klinkt nu echt even als een te lang gekookte champignon”. Maar naast zijn raakheid en humor verstaat hij de kunst zijn diepste beleving over te brengen en die ook in ons aan te raken en wakker te maken.

Boudewijn Jansen

Andew Wise

Annette Veerman, schrijft waarom het bestuur Boudewijn Jansen heeft aangezocht om ons dit half jaar te leiden: ‘Na het vertrek van Andrew Wise eind 2016 besloot het bestuur een aantal koorseizoenen met gastdirigenten te gaan werken, om zo een goed profiel samen te kunnen stellen van de koordirigent die bij de Nederlandse Händelvereniging past. Nederland kent vele uitstekende jongere en oudere dirigenten, dus er is een ruime keus.

Zo hebben we al samen mogen werken met gastdirigenten als Louis Buskens, Jules van Hessen, en Bernhard Touwen. In het komende voorjaarsconcert zullen we Rick Muselaers voor ons zien.

Maar nu, hier bij het Lustrumconcert in Lisse, zal het Boudewijn Jansen zijn die de leiding heeft. Vol inspiratie leidt hij op dit moment onze repetities!

Boudewijn Jansen is sinds 2003 dirigent van Toonkunst Amsterdam en vanaf 1994 verbonden aan de muzikale staf van de Nationale Opera. In 2013 dirigeerde hij het Nederlandse Blazers Ensemble en het koor bij de kroning van koning Willem Alexander. Niet de eerste de beste dus! Wij prijzen ons dan ook heel gelukkig dat het koor van de Nederlandse Händelvereniging, in Lisse, in Naarden en in Amsterdam de ‘Messiah’ ten uitvoer zal brengen onder zijn artistieke leiding!

We hebben er het grootste vertrouwen in u

een gedenkwaardige 15de ‘Messiah’ aan te bieden.

Wij wensen u veel luisterplezier!’